बुढानीलकण्ठ — अप्रिल २ तारिखका दिन मनाइने १९औँ विश्व अटिज्म सचेतना दिवसको सन्दर्भ पारेर बुढानीलकण्ठ नगरपालिकाले एक विशेष कार्ययोजना सार्वजनिक गरेको छ। नगरपालिकाले अटिज्मलाई कुनै रोग नभई एक विशिष्ट 'अवस्था'का रूपमा स्वीकार गर्दै यसको व्यवस्थापनका लागि संस्थागत र भौतिक संरचना निर्माणमा ठूलो फड्को मारेको छ।

स्थानीय सरकारको यो सक्रियताले अटिज्म भएका बालबालिकाका अभिभावकहरूमा नयाँ आशा जगाएको छ। नगरपालिकाद्वारा अघि सारिएका मुख्य योजनाहरू यस प्रकार छन्:

१. वडास्तरमै विशेष विद्यालयको विस्तार

अटिज्म भएका बालबालिकालाई सामान्य विद्यालयमा भन्दा विशेष वातावरण र शिक्षण विधिको आवश्यकता पर्ने भएकाले नगरपालिकाले वडास्तरमै विद्यालयहरूको व्यवस्थापन सुरु गरेको छ:

• वडा नं. ४: नेशनल ब्लुमिङ फ्लावर स्कूललाई विगत दुई वर्षदेखि 'अटिज्म विशेष विद्यालय'का रूपमा सञ्चालन गरी बालबालिकाहरूलाई गुणस्तरीय र विशेष शिक्षा प्रदान गरिँदै आएको छ।

• वडा नं. ८: बालबालिकाको बढ्दो संख्या र आवश्यकतालाई मध्यनजर गर्दै यसै महिनादेखि वडा नं. ८ मा अर्को नयाँ विद्यालय सञ्चालनको तयारी अन्तिम चरणमा पुगेको छ।

२. ६ रोपनी जग्गामा अत्याधुनिक केयर सेन्टर

नगरपालिकाले दीर्घकालीन समाधानका लागि वडा नं. ६ मा करिब ६ रोपनी जग्गा छुट्याएर छुट्टै 'अटिज्म केयर तथा विशेष विद्यालय' निर्माणको प्रक्रिया सुरु गरेको छ। यसका लागि निर्माण ठेक्काको टेण्डर समेत भइसकेको छ। यो केन्द्र स्थापना भएपछि अटिज्म भएका व्यक्तिहरूले एकै स्थानमा शिक्षा, थेरापी र हेरचाहको सुविधा पाउनेछन्।

३. घरदैलोमै तथ्याङ्क संकलन र स्क्रिनिङ

सेवा प्रवाहलाई प्रभावकारी बनाउन नगरपालिकाले हालै घरदैलो कार्यक्रममार्फत अटिज्म तथा अपाङ्गता भएका व्यक्ति र उनीहरूको परिवारको विस्तृत तथ्याङ्क संकलन गरेको छ। संकलित तथ्याङ्कको 'स्क्रिनिङ' कार्य सम्पन्न भइसकेको छ, जसले वास्तविक आवश्यकता भएका बालबालिकासम्म पुग्न नगरपालिकालाई सहज बनाएको छ।

४. अभिभावक सचेतना र समन्वय

बालबालिकाको हेरचाहमा सबैभन्दा ठूलो भूमिका अभिभावकको हुने भएकाले नगरपालिकाले विशेषगरी आमा तथा अभिभावकहरूका लागि पटक-पटक अभिमुखीकरण र अन्तरक्रिया कार्यक्रमहरू सञ्चालन गर्दै आएको छ। यी कार्यहरूमा अटिज्म केयर सेन्टर नेपालले प्राविधिक र समन्वयकारी भूमिका निर्वाह गरेको छ।

नगरपालिकाको प्रतिबद्धता: नगरपालिकाले धेरै कार्यक्रमहरू पाइपलाइनमा रहेको र अटिज्म भएका बालबालिकाको उज्ज्वल भविष्यका लागि आफ्नो क्षमताले भ्याएसम्म काम गर्ने प्रतिबद्धता जनाएको छ। नगरपालिकाको सन्देश छ— "अटिज्म एउटा अवस्था हो, यसलाई बुझौँ। सबै मिलेर यसको सामना र समाधान गरौँ।"

यो कार्ययोजनाले बुढानीलकण्ठलाई समावेशी र अपाङ्गतामैत्री नगर बनाउने दिशामा एक नमूना स्थानीय तहको रूपमा स्थापित गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।