सरकारले शुक्रबार साँझसम्म बस्ती खाली गर्न अन्तिम निर्देशन दिएपछि थापाथलीस्थित सुकुम्बासी बस्तीमा अहिले भागाभाग र रुवाबासीको वातावरण छ। वर्षौँदेखि ओत लागेका झुपडीहरू आफ्नै हातले भत्काउँदै गर्दा त्यहाँका बासिन्दाहरूको आँखा ओभानो छैन।

शुक्रबार बिहानैदेखि बस्तीमा सामान सार्ने ट्याक्टर र रिक्साहरूको ताँती लागेको छ। मानिसहरू हतार-हतार जस्तापाता, पुराना काठका फल्याक र भान्साका भाँडाकुँडा लोड गरिरहेका छन्। कोही आफ्नो च्यातिएको ओछ्यान मिलाउँदै छन् भने कोही वर्षौँदेखि जोगाएर राखेका साना–साना सम्झनाहरू पोको पार्न व्यस्त देखिन्छन्।

आफ्नो घर आफैँ भत्काउँदै गरेका एक वृद्धले गहभरि आँसु पार्दै भने, "यो घर मात्र होइन, हाम्रो पहिचान पनि हो। अब यो उमेरमा कहाँ जाने, के खाने भन्ने केही टुङ्गो छैन।"

बस्ती खाली गर्ने हतारोका बीच बालबालिकाको शिक्षा र भविष्यलाई लिएर अभिभावकहरू थप चिन्तित देखिएका छन्। कोठामा राखिएका किताब र कापीहरू झोलामा खाँदै गर्दा एक महिलाले प्रश्न गरिन्, "हामीलाई गरिब हुनुको सजाय दिइँदैछ कि के हो? हामीलाई यहाँबाट हटाएर मात्र पुग्दैन, बस्ने ठाउँको विकल्प पनि त दिनुपर्छ नि!"

प्रशासनको अडान र नागरिकको बाध्यता

प्रशासनले नदी किनारको सार्वजनिक जग्गा खाली गराउने अभियान अन्तर्गत यो कदम चालेको बताएको छ। तर, विकल्पबिनाको यो विस्थापनले सुकुम्बासीहरूलाई सडकमा पुऱ्याएको सरोकारवालाहरूको भनाइ छ। कतिपयले आफ्ना सामान आफन्तकोमा वा भाडाको सानो कोठामा सार्न खोज्दै छन् भने कतिपय अझै पनि अन्योलमा छन्।

वर्षौँदेखि बागमती किनारमा बसेका यी मानिसहरूका लागि यो केवल बस्ती खाली गर्ने आदेश मात्र होइन, एउटा पुरानो जीवनशैली र सपनाको अन्त्य जस्तै देखिएको छ।