ओडिशा, भारत । भारतको ओडिशा राज्यमा एक व्यक्तिले आफ्नी मृत दिदीको बैंक खातामा रहेको रकम निकाल्न कुनै विकल्प नभएपछि चिहानबाट शव उत्खनन गरी बैंकमै पुऱ्याएका छन्। ओडिशा ग्रामीण बैंकको मालिपोसी शाखामा घटेको यो दृश्यले कर्मचारी, ग्राहक र स्थानीय प्रशासनलाई मात्र स्तब्ध बनाएको छैन, यसले आधुनिक बैंकिङ प्रणाली र अशिक्षित नागरिकबीचको खाडललाई पनि नराम्ररी उदाङ्गो पारेको छ।

घटनाको पृष्ठभूमि

केओंझर जिल्लाका जीतु मुन्डा नाम गरेका ती व्यक्तिले आफ्नी दिदी कालरा मुन्डाको खातामा रहेको करिब १९,३०० भारतीय रुपैयाँ निकाल्न हप्तौँदेखि प्रयास गरिरहेका थिए। बिरामीका कारण कालराको गत जनवरीमा मृत्यु भएको थियो। तर, दिदीको मृत्यु भइसकेको जानकारी दिँदा पनि बैंक कर्मचारीहरूले "खातावाला आफैँ उपस्थित हुनुपर्ने" भन्दै उनलाई फर्काइरहेका थिए।

चिहान खनेर बैंकसम्मको ३ किलोमिटर यात्रा

बैंकको प्रक्रिया र कानुनी कागजात (मृत्यु दर्ता, नाता प्रमाणित) को ज्ञान नभएका जीतुले अन्तिम विकल्पको रूपमा गत सोमबार गाउँको चिहान खनेर दिदीको अवशेष निकाले। प्लास्टिक र कपडाले बेरिएको शव काँधमा बोकेर उनी करिब ३ किलोमिटर हिँड्दै बैंक पुगे।

टेलिभिजन च्यानलहरूले प्रसारण गरेका दृश्यमा ती व्यक्तिको काँधमा झुन्डिएको शव र बाहिर निस्किएका कंकालका खुट्टाहरू देखिन्थे। बैंकको मूल ढोकामै शव राखेर उनले "प्रमाण यही हो" भनेपछि त्यहाँ भागदौड र सन्त्रास फैलिएको थियो।

प्रहरी हस्तक्षेप र बुझाइमा भिन्नता

घटना लगत्तै पतना प्रहरी चौकीको टोली बैंक पुगेको थियो। प्रहरी अधिकारीहरूका अनुसार जीतु एक अत्यन्तै गरिब र अशिक्षित आदिवासी हुन्, जसलाई 'नोमिनी' वा 'कानुनी हकदार' जस्ता प्राविधिक शब्दहरूको अर्थ थाहा थिएन।

प्रहरीको भनाइ छ, "उनी अशिक्षित भएकाले कानुनी प्रक्रिया बुझ्दैनथे र कर्मचारीहरूले पनि उनलाई सरल भाषामा सम्झाउनुको साटो झन्झटिलो सर्तहरू राखिदिए।"

बैंकको स्पष्टीकरण

यता, ओडिशा ग्रामीण बैंकले भने आफ्ना कर्मचारीहरूले शव नै ल्याउन भनेको कुरालाई खण्डन गरेको छ। बैंकले जारी गरेको वक्तव्यमा भनिएको छ, "हामीले उनलाई मृत्यु प्रमाणपत्र जस्ता आधिकारिक कागजात ल्याउन भनेका थियौँ, तर उनले प्रक्रिया बुझेनन्। उनी मदिराको नशामा बैंक आएर हल्ला गरेका थिए।"

यस विरक्तलाग्दो घटनापछि स्थानीय प्रशासन र प्रहरीको रोहबरमा आवश्यक कागजातहरू द्रुत गतिमा तयार पारियो। बैंकले अन्ततः उक्त रकम कानुनी हकदारलाई हस्तान्तरण गरेको छ।

जीतु मुन्डाले स्थानीय सञ्चारमाध्यमसँग भने, "म धेरै पटक बैंक धाएँ, तर मलाई जहिले पनि दिदीलाई नै ल्याउन भनियो। निराश भएर मैले चिहान खनेर उनको अवशेष प्रमाणका रूपमा ल्याउन बाध्य भएँ।"

यो घटनाले सरकारी र वित्तीय निकायहरूले विपन्न र अशिक्षित वर्गका लागि सेवा प्रवाह गर्दा संवेदनशील हुनुपर्ने पाठ सिकाएको छ।