नयाँदिल्ली — भारतमा सार्वजनिक परीक्षा प्रणालीमा सुधार र केन्द्रीय शिक्षामन्त्री धर्मेन्द्र प्रधानको राजीनामाको माग गर्दै आन्दोलनरत ‘कक्रोच जनता पार्टी’ (सीजेपी) ले आफ्ना माग पूरा नभएसम्म आन्दोलन नरोकिने घोषणा गरेको छ। सोमबार नयाँदिल्लीमा भएको विशाल प्रदर्शन हिंसात्मक बनेपछि प्रहरी र प्रदर्शनकारीबीच झडप हुँदा कम्तीमा १७८ जना घाइते भएका छन्।

आन्दोलनकारी संगठन सीजेपीले सामाजिक सञ्जालमार्फत आन्दोलनलाई अझ सशक्त बनाउँदै लैजाने जनाएको छ। आन्दोलनका प्रमुख आशुतोष रङ्काले शिक्षामन्त्री धर्मेन्द्र प्रधानलाई पदबाट हटाउनुपर्ने माग दोहोर्याउँदै सरकारले कुनै ठोस कदम नचालेसम्म आन्दोलन जारी रहने स्पष्ट पार्नुभयो।

राजधानीमा निरन्तर प्रदर्शन

मङ्गलबार पनि सयौँ प्रदर्शनकारी राजधानीको जन्तर–मन्तर क्षेत्रमा धर्नामा बसेका छन्। उनीहरूले शिक्षामन्त्रीको राजीनामाका साथै सार्वजनिक परीक्षा प्रणालीलाई पारदर्शी, विश्वसनीय र निष्पक्ष बनाउन व्यापक सुधार गर्नुपर्ने माग राखिरहेका छन्।

सोमबार हजारौँ प्रदर्शनकारी संसद भवनतर्फ मार्च गर्न खोजेपछि प्रहरीले उनीहरूलाई रोक्न अश्रुग्यास प्रहार गर्नुका साथै लाठीचार्ज गरेको थियो। दिल्ली प्रहरीका अनुसार झडपमा ११८ जना प्रहरी कर्मचारी सहित कुल १७८ जना घाइते भएका छन्। प्रदर्शनकारीतर्फ पनि करिब ६० जना घाइते भएको प्रहरीले जनाएको छ।

बल प्रयोगलाई लिएर विवाद

प्रहरीले प्रदर्शनकारीको भीडलाई "अनियन्त्रित, आक्रामक र हिंसात्मक" भएको आरोप लगाएको छ। तर आन्दोलनका आयोजकहरूले भने प्रहरीले अनावश्यक बल प्रयोग गरी विद्यार्थीमाथि दमन गरेको आरोप लगाएका छन्।

आन्दोलनका संयोजक आशुतोष रङ्काले वास्तविक समस्या उठाउन आएका विद्यार्थीमाथि गरिएको बल प्रयोगलाई भारतीय लोकतन्त्रका लागि लज्जास्पद घटना भएको टिप्पणी गर्नुभयो। उहाँले सोमबार वरिष्ठ मन्त्री जे.पी. नड्डासँग भेटवार्ता भए पनि सरकारले आन्दोलनकारीका मागबारे कुनै ठोस प्रतिक्रिया नदिएको बताउनुभयो।

परीक्षा प्रणालीमाथि बढ्दो अविश्वास

मे महिनादेखि सुरु भएको सीजेपी आन्दोलनले छोटो समयमै सामाजिक सञ्जालमा लाखौँ समर्थक जुटाएको छ। विश्लेषकहरूले यसलाई प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले सन् २०२४ मा तेस्रो कार्यकाल सुरु गरेयताको सबैभन्दा प्रभावशाली जनदबाबमध्ये एकका रूपमा हेरेका छन्।

भारतमा पछिल्ला महिनाहरूमा सार्वजनिक परीक्षा प्रणालीसँग सम्बन्धित विभिन्न विवाद सार्वजनिक भएपछि विद्यार्थी र अभिभावकमा असन्तुष्टि बढ्दै गएको छ। गत महिना करिब २२ लाख मेडिकल विद्यार्थीले कडा सुरक्षा व्यवस्थाबीच पुनः परीक्षा दिएका थिए। त्यसअघि करिब २० लाख माध्यमिक तहका विद्यार्थीको परीक्षाको अनलाइन मूल्याङ्कन प्रणालीसँग सम्बन्धित विवादले पनि शिक्षा प्रणालीको विश्वसनीयतामाथि प्रश्न उठाएको थियो।

युवाको असन्तुष्टि बढ्दै

विश्लेषकहरूका अनुसार भारतमा तीव्र आर्थिक वृद्धि भए पनि स्थायी तथा गुणस्तरीय रोजगारीको अभाव, परीक्षा प्रणालीमा पटक–पटक देखिने अनियमितता तथा पारदर्शितामाथिको प्रश्नका कारण युवामा सरकारप्रतिको असन्तुष्टि बढ्दै गएको छ।

सरकारले आन्दोलनकारीका मागबारे अहिलेसम्म औपचारिक निर्णय सार्वजनिक नगरे पनि आन्दोलन झन् व्यापक बन्दै गएकाले आगामी दिनमा यसले भारतीय राजनीति र शिक्षा नीतिमा थप दबाब सिर्जना गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।