नेपाल प्रहरीको केन्द्रीय अनुसन्धान ब्यूरो (सीआईबी) ले पछिल्लो समय विद्युतीय कारोबारसम्बन्धी विभिन्न मोबाइल एप तथा प्रणालीको दुरुपयोग गरी बैंक खाताबाट रकम चोरी हुने क्रम बढेको भन्दै सर्वसाधारणलाई उच्च सतर्कता अपनाउन आग्रह गरेको छ।

ब्यूरोले एक विशेष सूचना जारी गर्दै अज्ञात आपराधिक समूहले नयाँ प्रविधि र शैली अपनाएर बैंक तथा वित्तीय संस्थामा रहेको सर्वसाधारणको निक्षेपमा अनधिकृत पहुँच पुर्‍याइरहेको जनाएको छ।

कसरी हुन्छ ठगी ?

सीआईबीका अनुसार ठगहरूले खासगरी मोबाइल प्रयोगकर्तालाई निशाना बनाउने गरेका छन्। उनीहरूले विभिन्न मोबाइल नम्बरबाट सेवाग्राहीको मोबाइलमा एसएमएस वा अन्य मेसेजिङ एपमार्फत अलर्ट (एलर्ट) सन्देश पठाउँछन्। ती सन्देशहरूमा 'कनेक्ट आइपिएस' (Connect IPS) जस्ता प्रचलित डिजिटल भुक्तानी सेवाहरूसँग मिल्दो जुल्दो नाम राखेर भ्रम सिर्जना गर्ने गरिएको छ।

यस्ता सन्देशहरूमा प्रायः "तपाईंको बैंक खाता ब्लक गरिएको छ" वा "विवरण अद्यावधिक गर्नुपर्नेछ" भन्ने जस्ता डर वा प्रलोभन देखाउने वाक्यहरू हुन्छन्। सन्देशको अन्त्यमा एउटा 'लिङ्क' (URL) राखिएको हुन्छ, जसलाई सीआईबीले 'फिसिङ लिङ्क' (Phishing Link) भनेको छ।

जब कुनै प्रयोगकर्ताले उक्त शङ्कास्पद लिङ्कमा क्लिक गर्छन्, उनीहरू नक्कली वेबसाइटमा पुग्छन्। त्यहाँ उनीहरूले आफ्नो बैंक खाताको युजरनेम, पासवर्ड, ओटिपी (OTP) वा अन्य व्यक्तिगत र बैंकिङ विवरणहरू प्रविष्ट गर्छन्। यसरी प्रयोगकर्ताले थाहै नपाई आफ्ना गोप्य विवरणहरू ठगहरूको हातमा पुर्‍याउँछन्, जसको प्रयोग गरी ठगहरूले बैंक खाताबाट सजिलै ठूलो मात्रामा रकम चोरी गर्छन्।

प्रहरीको सुझाव: 'अनधिकृत लिङ्क नखोल्नुस्'

केन्द्रीय अनुसन्धान ब्यूरोका प्रवक्ता एवं प्रहरी उपरीक्षक दिलीपकुमार गिरीले विद्युतीय अपराधको जोखिम बढ्दै गएकाले सचेतना र सावधानी नै बच्ने मुख्य उपाय भएको बताउनुभयो। "सर्वसाधारणलाई हाम्रो विशेष आग्रह छ कि मोबाइलमा आउने कुनै पनि अनधिकृत, शङ्कास्पद वा अपरिचित लिङ्कहरू नखोल्नुहोस्," प्रवक्ता गिरीले भन्नुभयो।

सुरक्षित रहने उपायहरू:

• शङ्कास्पद लिङ्कमा क्लिक नगर्नुहोस्: बैंक वा अन्य कुनै सेवाको नाममा आएको भए पनि लिङ्क खोल्नु अघि त्यसको आधिकारिकता जाँच गर्नुहोस्।

• आधिकारिक एप वा वेबसाइटको मात्र प्रयोग गर्नुहोस्: बैंकिङ कारोबारका लागि सम्बन्धित बैंकको आधिकारिक मोबाइल एप वा वेबसाइटको मात्र प्रयोग गर्नुहोस्।

• गोप्य विवरण सेयर नगर्नुहोस्: आफ्नो बैंक खाताको पासवर्ड, ओटिपी, पिन (PIN) जस्ता विवरण कसैसँग पनि सेयर नगर्नुहोस्। बैंकले कहिल्यै पनि फोन वा सन्देशमार्फत यस्ता विवरण माग्दैन।

• सजग रहनुहोस्: यस्ता शङ्कास्पद गतिविधि देखिएमा तुरुन्तै सम्बन्धित बैंक, नेपाल प्रहरीको साइबर ब्यूरो वा नजिकको प्रहरी कार्यालयमा जानकारी गराउनुहोस्।

प्रहरीले विद्युतीय कारोबार गर्दा सधैँ चनाखो रहन र प्रविधिको सुरक्षित प्रयोग गर्न सबैमा अनुरोध गरेको छ।